Ненан кортали » Нийсо-Дагестан
sitename
Курс валют предоставлен сайтом old.kurs.com.ru
Видео
Свежий номер газеты


Ненан кортали
12.08.2020 430 0 niyso

Ненан кортали

Общество
В закладки
Юьртахь массарна а г1араяьллера, тиладелла лела бер санна, х1ора урам бустуш д1асахоьхку «Победа». Оцу машенан дас деанарг шайна хезча, дог 1аьвжий, ойлано бертаза д1аяханчу замане буьгура тхан юьртара нах. Д1аяханчу заманан эрчалло, ша хьахо йолийча, дуькъа хиш гулдора б1аьргашна чохь. Халкъ ц1ера даьккхича, шен кхоллам, атаелла пхьег1а санна, эзара киртиг хилла, боьхна лелаш волу Султан вара тахана шен дай баьхначу юьрта кхаьчнарг.   Дуьненан вуон довзаза цхьабосса йижарий, вежарий бара х1орш. Амма цхьана 1уьйрана, кийра ша буьллуш, къахкийра кхеран ирс салташа...
Доьзалан нана Бибака ц1ахь яцара оцу декъазчу дийнахь, иза хьажа-х1отта яхнера шен ден ц1а, луларчу юьрта. Цуьнан ненан вежарий т1ам т1ехь бара. Цаьргара хабар-кост дуйла хаа лууш яхнера иза.
Луьра т1ом бахбеллера. Х1ора ламазехь, до1анехь доьхура нохчаша Деле и т1ом толамца чекхбалийтар. Мел йистйоцу бекхам лаьттара нохчийн дегнаш чохь оцу къизачу мостаг1ашка! Ерриге а к1оштахь тезет хуьлура, цхьаъ вийна аьлла кехат юьрта кхаьчча.
Мостаг1ий де-дийне мел долу шайн махканна герга юхатоттуш бара.
Амма цамоьттург хилира 1944 шеран шийлачу 1ай...
Бибака новкъа йолуш, хьанна хаьара, къена лаьмнаш делхор дуйла?
... Яккхий машенаш кет1ахь совцуш, бераш набарха а дохуш, чехкачу боларца чулилхинчу салташа 1адийнера бераш.
«Нана! Нана!» - бохуш, кхойкхура цара шайн ц1ахь йоцчу нене. Едда чуеара Бибакин лулахо   Полина Родионовна. Салташа шайн маттахь хаам бира цуьнга, нохчийн а, г1алг1айн а халкъаш махках дохуш ду аьлла.
1едалан ямартло, тешнабехк бевзаш йолчу Полинин кхин цкъа а дийзира харцонан теш хила. Дан г1о доцуш, нийсо ян г1ора доцуш, ша 1аьзапхо хийтира цунна.
Шен ма хуьллу сиха берашна т1е бедарш юха х1оьттира иза. Цо берийн дог1мех къевллина йовха х1умнаш хьарчийра. Йоккхахйолчу йо1ан дег1ах сискал, ахча д1ахьарчийра.
Цхьайтта шо долчу Маликас кест-кеста б1аьрг тухура корехьа, цунна ца лаьара нана цхьаьна а йоцуш, шаьш гена новкъа довла. Шена наб йог1у бохуш, меттахь керчаш, т1е юрг1а ийзош волчу жимахволчу вешина хала т1еюьйхира бедарш.
Боьзан корталица иза Маликин букъ т1е вихкира Полинас. И диъ бер, доьхначу дагца, шалонна т1е кхачийра, кхиболу нохчий санна.
Иштта, дагахьбалламца галморзахдевлира ненан а, берийн а кхолламан некъаш.
Хийрачу, генарчу Талды-Курганехь, дисахь - даха, ца дисахь, ж1аьлеш санна, 1ахка аьлла, охьабиссира х1орш. Шалонаш севцча, цхьана сонахь вицвелла висира жимахволу к1ант. Йиша ца ларийра иза ц1ерапошт т1ера охьаваккха, новкъахь г1ело лайна хиларна.
Декъий лаьтта кхиссал йолчу хенахь бен, кхин еха ца лаьттара социйлашкахь ц1ерпошт. Дег1ах къастийна дог санна, доьзалх воккхуш, генна д1авигира нанна уллора хеттарг ... 
Дехаршка а, орцане а ладуг1ур долуш вацара цхьа а стаг. Къинхетам боцу мур бара иза...
Доьшуш Ясин доцуш, некъаца д1акхуьссуш декъий дара. Цхьанне а ца оьшуш санна, д1акхуьсуьйтура наной, дай, бераш, юьртахой. Вовшийн дезна, уьйр-марзонаш хилла адамаш дан амал доцуш диснера. Къематде дара х1оьттинарг.
Ондда луьттур хиллера дог. 1адийначу оцу даго луьттура заманан къизалла.
...Жима нохчо ц1ерпоштан машинистан доьзалехь вехаш вара. Нохчо бохург - деза совг1ат хила дезара х1оранна. Шен к1антал а дукха-везара иза воккхачу стагана. Иза, шен ден сийдеш, дика доьзалхо хила лууш вара.
Г1иллакх, оьздангалла шен сица яра цуьнан. Бакъду, кхин цхьа-ши х1ума дара цуьнан: ша нохчо вуйла хаар, Кавказ бохург - иза шаьш хаза ловзуш, Нана а, Малика а шеца цхьана ц1а чохь йолуш меттиг юйла а.
Сатуьйсура нене. Иэсехь лаьттара, цхьа хаза т1ам т1ехьа а тосуш, нанас туьллуш хилла къорза кортали. Цхьа хаза, дагара деврдоцуш, ц1ен-баьццара зезагаш дара цунна т1ехь.
Ткъа болар - цхьа куьг а г1орхьа а ластош, мелла а техкаш, аганан эшарш шех йоьлча санна дара. Юьхь-сибат: хаац, уьш дицделлий-техьа цунна...
Амма г1енаха ша хьоьстуш, шена т1е йолалуш хаза зуда гора. Юха, цуьнах хьаьгначохь, хедара г1ан, самаха х1ара сатийса а вуьтий...
Зама ца сецира х1етахь. Б1аьрзе стаг санна, йоьдура иза хало ца гуш, таро ца лоруш, шен лаамехь сихъелла. Пхийттара ваьлла вог1ура жима нохчо.
Т1ом чекхбаьллера. Дахар толуш дара. Шайн х1усамаш тоеш бохкура нах. Шайн ларчанашца новкъа бовлура кхуьнан цкъа мацах хилла махкахой.
Иштта цкъа рог1ера Толаман Де т1екхочуш, сакъера той х1отто дагахь, ко-тамаш яйа элира кхуьнга. Х1ара урс хьакха воьлча, кхуьнан ваша ларалуш волчу Анатолис, ласттийна бетах т1ара эккхийтира кхунна: «Хьо-м вера ма вац тахана х1орш яйина», - олуш. Юха ша х1оьттира царех г1уллакх дан. Цо, диг тухуш, охьакхуьссура котамийн кортош. Иза къобал ца дора кхуьнан даго. Мухха а делахь а, иштта хила-м ца дезара, бохура ша-шега. Цунна ч1ог1а вас хилира Анатолис шена тохарах. Цо къиза, хат1 доцуш охьакхиссинчу котамех къахетта, вилхира х1ара. Буьйса юккъе яхча, ведда д1аваха сацам бира кхо. Цо иза дан а дира.
Ч1ог1а холчух1оьттира къена стаг. Цо бахьанаш лоьхура, дуьхе кхиа г1ертара шен к1анта динчунна. Сонтачу Анатолис ца дийцира шайн юкъаметтигах.
Шегара х1ун цатам хилла ца хууш, холчохь вара машинист. Даггара везара цунна жима нохчо. Цо дозалладора иштта оьзда к1ант шен хиларх. Амма иза д1авахнера кхин юха ца ван.
Меттигаш хуьйцуш лелара к1ант. Т1аьххьара цхьана узбеко доладира кхуьнан.
Цергийн пхьар вара иза. К1антана сихха карайирзира и корматалла. Цул т1аьхьа к1еззиг хан яьлча зуда а ялийна, хаза ваха хиира х1ара Алма-Ата г1алахь.
Делахь а, синтем бацара цуьнан. Шен пхи-ялх шо долчу хенахь санна, г1енаха дуьхьалатуьйсура хаза юхь-сибат долу зуда, цуьнан кортали.
Дохк санна, даьржина д1адовра кхуо т1е куьг хьушшехь. Самах а дуьхьалх1уьттура бераллера сурт: юьйцина керташ, уьйт1ара куьрк, бай т1ехь   жайнаш 1амош хевшина 1ен бераш. Хьалха хилла бакъдерг дара иза, х1инца г1енаха туьйра хилла схьах1уьттург...
Велла а, висна а схьалохур ду ша и сурт аьлла, новкъа вала сацам бира кхо.
Ша ваха веза меттиг Нохчийчоь юйла хаьара, амма юрт ца евзара. Бас олуш хи а дагадог1ура. Нана йоьдура оцу Беса т1е. Кхуьнан ч1ог1а са а гатлора иза юхаерззалц.
Дег1астана вог1уш, новкъахь нохчий бевзира кхунна. Кхуо шен 1алашо д1айийцича, накъосталла дира кхунна цара.
... Массо а урам толлуш лоьллура кхара машен, девза сурт б1аьргашна гур дац-те, бохуш.
Эххар а Бесал дехьа бевлира х1орш. Трасса йолчу кхаьчча, цхьана готтачу урам-новкъа бирзира. Машенара охьа а воьссина, д1асаволавелира Султан.
Х1ора керта, г1ан тида г1ерташ санна, б1аьрг туьйхира цо.
Юьйцина керташ дукха яра, ц1енош-тайп-тапана.
Шекбевлла нах кет1а бевлира, цхьацца волуш, масех стаг гуллуш.
Церан тидамбеш 1ара, суьлхьанаш а хьийзош кет1арчу г1анта т1ехь 1ен ши къано.
Уьйт1ахь куьрк йолуш и цхьа х1усам бен яцара.
Ша оцу керта ваьлча, доггах сада1а бай т1е охьалахвелира. Дег1 кхин меттах ца долура. Хирхаьдда лелла са, ша кхолладеллачу кертахь, эсала хьесталора х1инца дег1ана.
Султан вара иза. Цо дийцира дерриге а: шалонаш, лулара меташка, уьйт1ара куьрк, Ненан болар, цуьнан кортали.
Баккхийчу нахана хиира, иза шаьш дохадале хьалха, шайн кхелхинчу лулахочун Сибарех вайна к1ант вуйла. Хаза кхаъ бара иза.
Дехьа урамехь, кадамехь яра Бибака. Хабар дахьийтира цуьнга, маса ц1а йола аьлла. Хилларш-лелларш дуьйцуш х1орш 1ашшехь, ураман юьххьехь гучуелира кхо зуда. Воккхачу стага г1йлачу оьрсийн маттахь хаьттира: «Къонах, муьлханиг ю аьлла хета хьуна хьайн нана?» - аьлла.
Гучубевллачу зударех х1оранга, лерина, ша б1арзваларна кхоьруш санна, б1аьрг а тоьхна, элира цо:
- Суна цкъа а дагара ца долура, цхьа т1ам белшашна т1ехьа а кхуссуш, тиллина къорза кортали, аьтту куьг аг1орхьа а ластош, йог1учу зудчун болар. И йистерниг, куьг аьтту аг1ор йог1ург ю аьлла хета суна, сайн нана, - элира Султана.
Шина къаночун б1аьрхиш дара охьаоьхуш. Ц1ена б1аьрхиш. К1антанний, нанний вовшийн карийча охьахьаьлхира б1аьрхиш.
Иза ян а яра, шен Сибрех вайначу к1антах эшарш а йохуш, йисина зама токхуш йолу Султан вина нана.
Эльдерханова 
Зайнап

Автор:
Комментарии (0)
Добавить комментарий
Прокомментировать
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив
Ма дахийша тхо Даймахках
«…Ма ирча яра оцу шийла деанчу дийнан Iуьйре. Дагах а, дегIах а, сих а чекхйолура Iаьнан шело. Дахар гуттаренна а хийцадала доьгIна хиллера оцу дийнахь дуьйна. Шина
Даймехкан мукъамаш
Даймехкан мукъамаш
Даймехкан мукъамаш
18.09.19 Общество
Иза Казахстанехь, Алма-Атахь дара. Цу хенахь нохчий шайн Даймахкара ц1ерабаьхна, Юккъерачу Азе бертаза д1акхалхийнера Сталинан 1едало. Кхечу къаьмнашца цхьаьна, шайн
Ма хьегабайша ненан марзонах доьзал
Ножай-Юьртан к1оштара дуьйна, сайн мукъа де долчура, Соьлжа-Г1ала экскурсе веанера со. Массо меттехула гуо а баьккхина, цкъа ца даьллачу тайпанара самукъадаьлла,
Оьзда стаг яра хьо...
Оьзда стаг яра хьо...
Оьзда стаг яра хьо...
18.09.19 Общество
Сан нанас вина цхьаъ бен ваша ца висарна гуттар а сингаттам бара сан кийрахь. Амма хьо могуш йолуш самукъа долура. Хlунда аьлча, итт вешин механа хьо хетарна.
Акказин хьожа
Акказин хьожа
Акказин хьожа
30.05.19 Общество
Больница йоккха, хаза гуш яра. Керла гIишло, Москвахь елахь а Россин йоцийла къаьсташ дара. «Американская клиника....» иштта кхиндIа а ехха яра цуьнан цIе. Мехах дарба

















«    Январь 2023    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
все шаблоны для dle на сайте dletop.com скачать